Skutki w podatku VAT związane z pustą fakturą odnoszą się zarówno do wystawcy jak i odbiorcy faktury - wyjaśnia Edward Kosakowski, biegły rewident, doradca podatkowy, prezes Kancelarii Księgowo-Audytorskiej Buchalteria w Białymstoku.

Skutki w podatku VAT związane z pustą fakturą, tj. fakturą wprowadzoną do obrotu prawnego wystawioną np. przez podmiot nieistniejący, która dokumentuje czynności niedokonane lub zaistniałe w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami (por. np. wyrok NSA z 25.02.2009 r., I FSK 1771/07; wyroki WSA z 9.04.2009 r., I SA/Ol 141/09, z 26.09.2009 r., I SA/Wr 199/08, z 18.11.2009 r., I SA/Sz 698/09) odnoszą się zarówno do wystawcy jak i odbiorcy faktury.

Z wystawieniem faktury z wykazaną kwotą VAT wiąże się bezwzględny obowiązek zapłaty tego podatku.

Także wówczas, gdy kwota wykazanego w fakturze VAT nie wynika z powstałego obowiązku podatkowego (również gdy dana czynność nie podlega opodatkowaniu lub jest zwolniona z VAT lub też gdy podatnik w wystawionej fakturze wykaże kwotę podatku wyższą od kwoty podatku należnego).

Zasada ta wynika z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT i dotyczy każdego podmiotu wystawiającego fakturę obejmującą podatek VAT.

Zobacz: Prawo: opodatkowanie bonusów dla aktywnych klientów

Jest to szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku zapłaty podatku VAT w efekcie samego wystawienia faktury wykazującej taki podatek i to niezależnie czy zaistniał obrót podlegający VAT, jak również niezależnie od rozmiarów i konsekwencji tego obrotu (por. wyrok NSA z 30.07.2009 r., I FSK 866/08). Podatek VAT wynikający z pustej faktury – ze względu na jego charakter – podlega rozliczeniu poza deklaracją VAT (por. m.in. wyrok NSA z 4.12.2009 r., I FSK 1859/08).

Natomiast odbiorca pustej faktury, stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o VAT nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w takiej fakturze (potwierdza to także wyrok NSA z 29.04.2010 r., I FSK 412/09). Wynika to z istoty podatku VAT - prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego dotyczy jedynie faktur stwierdzających faktycznie zrealizowane czynności. Brak prawa do odliczenia podatku odnosi się także do faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący.

Skutki te (zapłaty podatku) nie odnoszą się do faktur z wykazaną kwotą podatku, które nie zostały wprowadzone do tzw. „obrotu prawnego” (zostały one przez sprzedawcę anulowane, nie wysłane do odbiorcy lub odbiorca ich nie odebrał, np. ze względu na rezygnację z zakupu), a także do nieprawidłowo wystawionych faktur wewnętrznych (tak orzekł również WSA w Warszawie w wyroku z 7.03.2010 r., III SA/Wa 2200/09).